Historia

WŁAŚNIE TRWA AKTUALIZACJA STRONY. ZAPRASZAM PONOWNIE :-)

PREHISTORIA

Najstarsze ślady osadnictwa na ziemiach późniejszego Księstwa Cieszyńskiego pochodzą sprzed 783 000 lat p. n. e1. Pierwsze społeczności rolnicze pojawiły się na tych terenach dopiero w IV tysiącleciu p.n.e. i związane są z późną kulturą lendzielską. Pozostałości po niej odnaleziono na trzech stanowiskach archeologicznych tj. Krasnej, Gumnach i Kisielowie. Nieliczne są znaleziska z epoki brązu a ziemie obecnego Księstwa Cieszyńskiego pełniły wówczas raczej rolę komunikacyjną2. Zmiana nastąpiła pod koniec tej epoki i na początku epoki żelaza, kiedy powstała sieć osadnicza kultury łużyckiej. Powstały wtedy osiedla w Kocobędzu (tzw. Stary Cieszyn), na Górze Zamkowej w Cieszynie, na Tule i w Wędryni. Okres przedrzymski cechują tutejsze osadnictwo wpływy kultury puchowskiej. Pojedyncze znaleziska z okresu rzymskiego świadczą o przebiegu szlaków handlowych, a ślady dużych osad z tych czasów odnaleziono w Łazach i Kowalach3.

WCZESNE ŚREDNIOWIECZE

Pierwsze ślady osadnictwa Słowian na terenie późniejszego Księstwa Cieszyńskiego pochodzą z VIII wieku n. e. i wiążą się z pelmieniem Gołęszyców. W latach 80. IX wieku ziemie Gołęszyców wchodzą w skład Państwa Wielkomorawskiego rządzonego przez dynastię Mojmirowców (część historyków podważa tą przynależność)4. Należy mieć jednak na pamięci, że mieszkańcy tych ziem nie zaliczali się do wlaściwych Morawiam. Już w 907 roku, w wyniku najazdów plemion madziarskich upadło Państwo Wielkomorawskie, a tereny Gołęszyców, późniejszego Księstwa Cieszyńskiego, przechodzą pod panowanie czeskich Przemyślidów. Na schyłku X wieku tereny zamieszkiwane przez Gołęszyców stanowiły pole rywalizacji państw Piastów i Przemyślidów. W 990 roku zostają przyłączone do Państwa Polskiego5.

ŚREDNIOWIECZE

Tuż po utworzeniu administracji kasztelańskiej w Państwie Polskim ustanowiono na tych terenach kasztelanię cieszyńską, wzmiankowaną w 1155 roku, której centralnym grodem był Cieszyn (pierwsza pisemna wzmianka o kasztelanii cieszyńskiej jest zarówno pierwszą pisemną wzmianką o Cieszynie, choć współczesne badania historyczne dowodzą, że Cieszyn mógł być wzmiankowany już w roku 1000, w dokumencie biskupów wrocławskich)6. W 1136 roku w wyniku rozbicia dzielnicowego ziemia cieszyńska staje się częścią dzielnicy śląskiej. Niedługo potem dzielnica śląska dzieli się na pomniejsze samorządne księstwa. W 1172 roku postaje Księstwo Opolskie, które już w 1202 roku przekształca się w Księstwo Opolsko-Raciborskie rządzone przez Mieszka I Plątonogiego7. Z 1223 roku pochodzi dokument, który wymienia najstarsze miejscowości należące do kasztelanii cieszyńskiej, czyli Bielowicko, Goleszów, Iskrzyczyn, Nawsie, Ogrodzona, Puńców, Radowice (dziś nieistniejące), Solca, Świętoszówka, Wisła (obecnie Wisła Wielka i Mała, przed 1290 do regionu pszczyńskiego), Zamarski, Zarzecze, Nagerwice (dziś nieistniejące) i Kleczomia/Klechynoga (dziś nieistniejąca). Oprócz nich wymieniono również przedmieścia Cieszyna - późniejsze Frysztackie Przedmieście. W 1227 wzmiankowana jest Orłowa, a w 1229 Cierlicko, Dąbrowa, Kocobędz, Lacbanty (obecnie nieznane), Ostrawa, Wierzbica, Zabłocie i Żuków (obecnie Żuków Dolny i Górny). W dokumencie, który uregulował granicę księstwa opolsko-raciborskiego na Ostrawicy po raz pierwszy wymieniono Bogumin i Gruszów. Zanim powstało właściwe Księstwo Cieszyńskie wymieniono miejscowości takie jak: Lubno (1281), Skoczów (1282), Krasna (1284), Simoradz (1286). Najpewniej też w czasach kasztelanii cieszyńskiej istniały również: Górki (Małe), Kula (dziś nieistniejąca), Łazy, Raj, Grodziszcz, Bielsko (Stare), Bielsko, Mikuszowice oraz Jamnica. Choć w dokumentach zostały wymienione znacznie później materiał archeologiczny potwierdza ich wcześniejszy rodowód. 











Źródła:
1I. Panic, Śląsk Cieszyński w czasach prehistorycznych, 2009, s. 179.
2I. Panic, Śląsk Cieszyński w czasach prehistorycznych, 2009, s. 201 – 210.
3I. Panic, Śląsk Cieszyński w czasach prehistorycznych, 2009, s. 201 – 226.
4I. Panic, Śląsk Cieszyński w czasach prehistorycznych, 2009, s. 249.
5K. Maleczyński, Śląsk między Polską, Czechami i Niemcami w X wieku, 1961, s. 18 – 25.
6I. Panic, Śląsk Cieszyński w czasach prehistorycznych, 2009, s. 232.
7I. Panic, Śląsk Cieszyński w średniowieczu (do 1528 roku), 2010, s. 31 – 54.